Okuma süresi: 2 dk

Bu yılki en iyi film Oscar’ını, “Parazit” adlı Kore yapımı film aldı. Filmin aslında parazit organizmalarla alakası olmasa da, bize bu konuda ilham vermiş oldu, çünkü gerçek parazitler en az filmde gördüğümüz insanlar kadar “can alıcı”!

Latince adı Ophiocordyceps unilateralis olan bir mantar türü, tropik bölgelerdeki ormanlarda karıncaları etkisi altına alarak onları adeta bir zombiye dönüştürüyor! Bu mantar türünün üremesini sağlayan sporlar bir karıncanın dış iskeletine yapışıp, vücuduna girdiğinde, bu enfeksiyon yayılıp karıncanın tüm vücudunu kontrol altına alıyor. Karınca, normalde yaşadığı kuru ortamlardan çıkıp, kendini mantarların sevdiği nemli ortamlarda buluyor. Sonrasında ise bir yaprağın kuytu damarlarına kıskaçlarını geçirip, ölmeyi bekliyor.

Yaprağın “kuytusunda” ölerek kafasından parazit mantar fışkıran karıncacık

Bu sırada, mantar karıncayı içeriden yemeye devam ediyor. Mantar, gelişiminin spor aşamasından mantar aşamasına geçiyor ve –sıkı durun— karıncanın ensesinden dışarıya doğru tomurcuklanıyor!

Zombi filmlerinden alışık olduğumuz, böyle enfeksiyonların beyni etkiliyor olması. İlginç şekilde, bu parazit, karıncaların beynini değil, kaslarını etkiliyor. Kas liflerinin çeperinde boru biçiminde yayılan bir iskele kurarak, sinir sisteminden gelen sinyalleri değiştirip, kaslara farklı şekilde aktardığı düşünülüyor.

Ophiocordyceps cinsinin, başka çeşit organizmaları da zombiye dönüştürebilen pek çok farklı türü de var. Güve, sinek, hatta örümceğe uzanan geniş bir yelpazede organizmayı etkileyebilen 200 kadar türü var. Ophiocordyceps dışında, çoğalmak için başka organizmaları kullanarak onları zombileştiren farklı cinslerde parazit mantarlar da mevcut.

Bir cırcır böceğinin halüsinojenler etkisinde gövdesinin parçalanmasından daha ala korku filmi mi olur?

 

Yazar: Bilge San

Editörler: Burcu Gümüşçü, Tuba Bucak

Haber kaynağıLu, J. (2019). “How a parasitic fungus turns ants into ‘zombies’”. 10 Şubat 2020 tarihinde şu bağlantıdan alınmıştır: https://www.nationalgeographic.com/animals/2019/04/cordyceps-zombie-fungus-takes-over-ants/

Görsel kaynağı: Pontoppidan, M-B., Himaman, W. et al. (2009). Graveyards on the Move: The Spatio-Temporal Distribution of Dead Ophiocordyceps-Infected Ants. Plos One, 4(3), e4835.