Thismia neptunis gizemli bir bitki. Yılın büyük bir kısmını yer altında geçirip yalnızca çiçeklendiği birkaç hafta süresince gün yüzüne çıkıyor. Eh, bir de Malezya’nın balta girmemiş ormanlarında yaşadığı düşünülürse, insanların bu bitkiye denk gelme olasılığının ne kadar düşük olduğunu tahmin edebilirsiniz.

Bilim insanları bu utangaç bitkiye ilk kez 1866’da denk gelmişlerdi: yüzlerce bitki türünü keşfederek sınıflandırmasıyla tanınan İtalyan botanist Odoardo Beccari, çiçeği Malezya’nın Sarawak eyaletindeki Matang Dağları’nda görmüştü.

Daha sonra, bir yüzyılı aşkın bir süre boyunca hiç kimse bu çiçeği bir daha görmedi!

Ta ki 2017’de Çek Cumhuriyeti’nden bir grup bilim insanı aynı bölgede arama yapıp kayıp T. neptunis’i karşılarında bulana kadar!

Bitkinin çiçeklenen kısmı yalnızca 9 santimetre uzunluğunda, bu da neden bunca zamandır gözden kaçtığına dair ipuçları veriyor. Bilim insanları da makalelerinde bunu “bitkinin coğrafi dağılımıyla ilgili kısıtlı bilgiye sahip olmamızın nedeni muhtemelen tam da bu dikkat çekmeyen yapısı” diye belirtiyorlar.  “Bildiğimiz kadarıyla, bu türe toplamda ikinci kez denk geliyoruz. Dolayısıyla çalışmamızda bu tuhaf görünümlü efsanevi türü ayrıntılı bir şekilde betimliyor ve fotoğraflarla belgeliyoruz.”

Ama bilim insanlarını heyecanlandıran tek şey bitkinin nadirliği değil – aynı zamanda çok tuhaf birtakım özelliklere sahip olması. T. neptunis mikoheterotrof olarak bilinen bir bitki grubuna ait. Diğerlerinden farklı olarak, bu gruptaki bitkiler enerji kaynağı olarak güneş ışığından faydalanmazlar. Klorofillere ihtiyaçları yoktur, yapraksızdırlar ve fotosentez yapmakla da uğraşmazlar – bunun yerine besin ihtiyaçlarını bazı mantar türlerinden sağlarlar.

Bu arada 1866’daki çizimlerin çiçeği ne kadar ayrıntılı ve doğru yansıttığı da takdire şayan! O tarihten günümüze tam bir zaman yolculuğu sanki, siz ne dersiniz?

 

Hazırlayan: Aslıhan Karabacak Calviello

Düzenleyen: Andım Stassen

 

Kaynakça:

Bowler, J. 2018. An Alien-Looking Underground Plant Was Just Rediscovered, 150 Years After We Last Saw It. Alıntılandığı bağlantı: https://www.sciencealert.com/this-alien-plant-has-just-been-rediscovered-150-years-after-we-last-saw-it-thismia-neptunis

Sochor, M., Egertova, Z., Hrones, M., Dancak, M. 2018. Rediscovery of Thismia neptunis (Thismiaceae) after 151 years. Phytotaxa, 340 (1): 071-078.

Görsel: https://en.wikipedia.org/wiki/Thismia_neptunis

Not: Çiçeğin fotoğraflarını görmek için kaynakçadaki bağlantıyı takip edebilirsiniz.