3 dk

Mikrodalga fırınlar, gıdaların ısıtılması, eritilmesi, pişirilmesi, kurutulması ve hatta pastörizasyon* veya sterilizasyon** seviyelerinde mikroorganizmalardan arındırılması için uzuncadır kullanılmaktadır. Radyo dalgalarının da benzer amaçlarla kullanılabileceği bilinmektedir. Ancak, hiçbirimizin evinde radyo dalgaları ile çalışan bir fırın (kısaca, radyo frekanslı fırın) henüz mevcut değil. Goji adlı bir şirketin internet sitesinde yakın zamanda  duyurduğu bir habere göre, ev-tipi radyo frekanslı fırınlar, günlük kullanım için satışa sunulmak üzere. Firma yetkililerinin ifadelerine göre, geliştirilen radyo frekanslı fırınlar aynı tabakta bulunan ve farklı nem oranlarına sahip çeşitli gıdaları bile eşit şekilde ısıtabilmektedir [1]. Dolayısıyla, gelecekte evlere kadar ulaşması muhtemel olan ve bazı üstünlükleri bulunan bu teknolojiyi size kısaca tanıtmak istedik.

Gerek mikrodalga fırınları, gerekse radyo frekanslı fırınları tanımaya çalışırken ilk bakılması gereken özelliklerden biri kullanılan dalgaların karakteridir şüphesiz. Mikrodalga fırınlarda genellikle 915 ve 2450 MHz, radyo frekanslı  fırınlarda ise 13.56, 27.12 ve 40.68 MHz gibi belirli frekanslar kullanılmaktadır [2, 3]. (Bu dalga boylarının seçilmesinin temel sebeplerinden biri hem mikrodalga hem de radyo frekanslı fırınların, başka amaçlarla (örn. iletişim) kullanılan frekanslarla karışmamasını sağlamaktır.)

Kullanılan frekansların günlük kullanıma dair etkilerini incelemekte de yarar var. Bunu yapabilmek için ise frekans ile dalga boyu arasındaki matematiksel ilişkiye göz atmak gerek. Frekans ve dalga boyu, ışık hızı denklemine göre ters orantılıdır (dalga boyu, ışık hızının dalganın frekansına bölümüne eşittir) [4]. Bu ters orantı, düşük frekanslı dalgaların boyunun yüksek frekanslı dalgalara göre daha uzun olduğu anlamına gelmektedir. Mikrodalga ve radyo frekanslı fırınlarda kullanılan dalgaları karşılaştırdığımızda radyo frekanslı fırınlarda kullanılan dalgaların boyunun daha uzun olduğunu görürüz. Bu da gıdaların daha derinlemesine ısıtılmasına yardımcı olur. Bir diğer ifadeyle, büyükçe bir tavuğu ısıtmak istediğinizde, radyo frekanslı fırınlar bir avantaj sağlayabilir.

Günümüzde, mikrodalga fırınlar hem ev hem gıda fabrikalarında kullanılırken, radyo frekanslı fırınlardan sadece endüstriyel amaçlarla ve bilimsel çalışmalarda yararlanılmaktadır.  Fakat sizin de gözlemleyebileceğiniz gibi mikrodalga fırınlarda bir yiyecek ısıttığımızda dış yüzeyi çok ısınırken iç yüzeyi daha az ısınmaktadır. Radyo frekanslı fırınlarda uzun dalga boyları kullanıldığı  için mikrodalga fırınlarda yaşadığımız bu soruna çözüm olmaktadır.

Goji adlı firmanın duyurduğu bu heyecan verici gelişme sayesinde, yakın gelecekte ev ve ofislerimizde kullandığımız mikrodalga fırınlarda gözlemlediğimiz ısıtma sorunlarına elveda dememiz mümkün olabilir. Fakat elbette, radyo frekanslı fırınların ne kadar hızlı yaygınlaşacağını şimdiden kestirmek biraz zor.

* Pastörizasyon: Gıdaların, genellikle 100 °C’nin altındaki sıcaklık değerlerinde ısıl işlemler ile bozulmaya ve gıda zehirlenmelerine neden olabilecek mikroorganizmalardan büyük ölçüde arındırılması.

** Sterilizasyon: Gıdaların, genellikle 100 °C’nin üzerindeki sıcaklık değerlerinde ısıl işlemler ile barındırdığı tüm mikroorganizmalardan arındırılması.

 

Yazar: Damla Dağ

Editörler: H. Enis Karahan, Güney Akbalık

 

Kaynakça

[1] Goji Food Solution. http://www.gojifoodsolutions.com/about-goji-food-solutions    internet sitesinden 16 Haziran, 2020 tarihinde alıntılanmıştır.

[2] Marra F, Faye Bedane T, Uyar R, et al (2014) Application of Radiowave Frequency in Food Processing. Conv Adv Food Process Technol 501–514. https://doi.org/10.1002/9781118406281.ch20

[3] Boreddy SR, Subbiah J (2016) Temperature and moisture dependent dielectric properties of egg white powder. J Food Eng 168:60–67. https://doi.org/10.1016/j.jfoodeng.2015.07.023

[4] Altemimi A, Aziz SN, Al-HiIphy ARS, et al (2019) Critical review of radio-frequency (RF) heating applications in food processing. Food Qual Saf 1–11. https://doi.org/10.1093/fqsafe/fyz002

 

Görsel kaynağı: ClipartMax.com

(Paylaşılan görsel  genel kullanıma açık bir içeriktir. Eğer bu görselden siz de ticari olmayan amaçlarla yararlanmak istiyorsanız, lütfen şu sunulan bağlantı üzerinden ana kaynağa ulaşınız.)