Biyoloji dersi almış, doğa belgeseli izlemiş, hatta yalnızca doğada vakit geçirmekten keyif almış kişiler muhtemelen gezegenimizdeki bitki ve hayvan çeşitliliğine hayran kalmıştır. Bu zamana kadar bilimsel literatürde resmi olarak tanımlanmış toplam canlı türü sayısı 1.5 milyon civarındadır ve bunların çoğu böcek türüdür. Oransal olarak bakıldığında, bakteriler tanımlanmış türlerin %1’inden daha azını kapsamaktadır.

 

Bilim insanları doğada var olan türlerin toplam sayısının resmi olarak tanımlanmış türlerin sayısından çok daha fazla olduğu konusunda hemfikirler, fakat doğada tam olarak kaç tane türün var olduğu konusunda henüz bir anlaşma sağlanmadı. Bazı çalışmalar toplamda 2 milyon ya da daha az türün var olduğunu tahmin etse de başka diğer çalışmalarda bu tahmin 12 milyona kadar çıkmaktadır. Hatta yakın zamanda yayımlanmış bir çalışmaya göre gezegenimizin toplamda 1 trilyon türe yuva olabileceği tahmin edilmiş!

 

The Quartertly Review of Biology isimli dergide, Arizona Üniversitesi’nden araştırmacıların çıkardığı yakın zamanlı bir çalışmaya göre dünyamızda kabaca 2 milyar canlı türü bulunuyor ve bu sayı şimdiki resmi olarak tanımlı tür sayısı toplamının bin katından daha fazla! Araştırmacılar bu hesaplamayı yaparken, şu an geçerli olan toplam böcek türleri sayısı tahminlerinin (yaklaşık 6.8 milyon tür) çoğunun birbiriyle tutarlı olmasından faydalanmış. Araştırmacılar DNA dizilimi tekniğinden faydalanarak yeni türler tayin etmişler ve gerçek böcek türü sayısının 6.8 milyondan en az 6 kat daha fazla olabileceği yani toplamda 40 milyon türe tekabül edeceğini ön görmüşler.

 

Çalışmanın diğer bölümünde böceklerle alakalı olan parazit ya da simbiyotik (ortakyaşar) türler incelenmiş. Sonuç olarak her farklı böcek türünün üzerinde muhtemelen kendine has akar, yuvarlak kurtçuk (nematod), mikrosporidyan isimli tek hücreli mantar ve apikompleksan protisti (bitki ya da hayvan olmayan tek hücreli ökaryot) bulundurduğu tespit edilmiş. En önemlisiyse, her farklı böcek türünün yüksek ihtimalle üzerlerinde daha önce başka yerde bulunmamış en az 10 bakteri türü barındırdığı tahmin edilmiş. Bu tahminlerden yola çıkarak dünyadaki toplam canlı türü sayısının 2 milyar tür olabileceği sonucuna varılmış.

Bahsi geçen çalışmanın önemi yalnızca bunlarla sınırlı değil. Bu bulgular aynı zamanda dünyadaki farklı canlı gruplarına ait türlerin birbirlerine oranları hakkındaki bilgilerimizi de tazeliyor. Bu zamana kadar dünyadaki canlılığın büyük çoğunluğunu böceklerin oluşturduğu düşünülürken bu çalışmayla bakterilerin mevcut türlerin %70 ila %90’ını oluşturarak böcekleri tacından ettiği gösterildi! Aynı hesaplamaya göre böcekler dahil hayvan türlerinin, toplam tür sayısının %7.3’ü, mantarların %7.4’ü, protistlerin %7.3’ü ve son olarak bitkilerin de %0.02’sini oluşturduğu gösterildi.

 

Sonuç olarak gezegenimizdeki toplam tür sayısının bizim şu anda tanımladığımız toplam tür sayısından çok daha fazla. Toplamda kaç canlı türü olduğu konusunda farklı tahminler yürütülmesine rağmen hangi canlı grubunun bu toplamda ne kadar yüzdeliği kapsadığı konusundaki bu son tahminler eski bilgilerimizi hayli sarsmış durumda. Gözümüzle göremediğimiz canlıların çeşitliliği bizi şaşırtmaya devam edecek gibi görünüyor!

 

Hazırlayan: F. Gözde Çilingir

Düzenleyen: Burcu Erdoğan

 

Kaynak: https://phys.org/news/2017-08-biodiversity-earth.html

(Not: Haber metni çevirisine ekleme ve düzeltmeler yapılmıştır.)

 

Çalışmanın kaynağı: Larsen, B.B., Miller, E.C., Rhodes, M.K., Wiens, J.J. (2017) Inordinate fondness multiplied and redistributed: the number of species on Earth and the new pie of life, The Quarterly Review of Biology, 92(3): 229-265.