Okuma süresi: 3 dk

Behçet hastalığına ismini veren Dr. Hulusi Behçet, 20 Şubat 1889’da İstanbul’da dünyaya geldi. Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nden mezun olduktan sonra Deri ve Zührevi Hastalıklar konusunda uzmanlığını yapan Dr. Hulusi Behçet, 1914-1918 yılları arasında Birinci Dünya Savaşı devam ederken Edirne Askeri Hastanesi’nde görev aldı. Savaş sonrası dermatoloji alanındaki gelişmeleri öğrenmek ve ufkunu genişletmek için Berlin Charite Hastanesi’ne çalışmaya gitti. Yurda döndükten sonra, Türkiye Cumhuriyeti’nin de kurulmasının ardından Darülfünun kapatılıp İstanbul Üniversitesi açılınca görevde kalarak Deri ve Zührevi Hastalıklar Bölümünü kurdu. Bu bölüm Türkiye’de dermatolojinin beşiği kabul edilir.

Behçet hastalığı nedir?

Behçet hastalığı, vücudun farklı yerlerinde -genellikle ağız içi ve genital bölgede – kan damarlarının iltihaplanması sonucunda yaraların oluşması ve gözde enflamasyon (yangı) oluşmasıyla kendini gösteren kronik bir hastalıktır. Kaynağı tam olarak bilinmemekle birlikte genetik ve çevresel etkilerin önemi kabul edilmektedir. Vücudun bağışıklık sisteminin (immün sistem) kendi sağlıklı hücrelerine saldırması sonucunda ortaya çıkan semptomlarla seyreder, dolayısıyla “otoimmün” bir hastalıktır. Tanı konulmasına, deri altına batırılan steril bir iğneye bağışıklık sisteminin verdiği aşırı tepkinin gözlenmesi de yardımcı olur.

Hulusi Behçet, yıllarca takip ettiği hastalardan yola çıkarak tanımladığı bu yeni hastalığı 1936 yılında yayınladığı bir makaleyle ilk kez duyurdu. 1947 yılında ise Cenevre’deki Uluslararası Dermatoloji Kongresi’nde, Behçet Hastalığı “Morbus Behçet” adıyla kabul edildi.

Hulusi Behçet’in bilim yayıncılığına katkıları ve vefatı

Behçet hastalığını tanımlamış olmanın yanı sıra, Dr. Hulusi Behçet’in cildiye araştırmalarına ve bilimsel literatüre önemli katkıları oldu. Cinsel yolla bulaşan, bakteri kaynaklı bir hastalık olan frengi (sifilis), ve gene parazitik bir deri hastalığı olan ve halk arasında şark çıbanı olarak da bilinen layşmanyaz (leishmaniosis) ilgi alanları arasındaydı. Bu ve benzeri konularda yüzlerce uluslararası ve ulusal bilimsel dergide makaleler yayınladı. 

Dr. Hulusi Behçet, İstanbul Emraz-ı Cildiyye ve Efrenciyye Cemiyeti Mecmuası olarak 1919’da kurulan Arapça ve Fransızca yayınlanan ve 6 baskıdan sonra yayını duran dergiyi 1934 yılında Türk Deri Hastalıkları ve Frengi Arşivi adıyla yeniden hayata geçirdi. Çeşitli değişikliklerden sonra şu anda Türkdem Deri Hastalıkları Frengi Kliniği Arşivi olarak bilinen bu dergi, Türk tıp tarihinde deri hastalıklarıyla ilgili en önemli ve en uzun süreli yayın yapan dergidir. 2016 yılından beri de İngilizce basıma geçmiştir. 

Hulusi Behçet, 8 Mart 1948’de ani bir kalp krizi sonrasında İstanbul’da hayata veda etti. 

Yazar: Pınar Önal

Editörler: Güney Akbalık, H. Enis Karahan

Görsel: Melih Kara

Kaynakça

1. Acıbadem Web ve Yayın Kurulu, “Behçet Hastalığı,” 2020.

www.acibadem.com.tr/ilgi-alani/behcet-hastaligi/#undefined (30 Mayıs 2020 tarihinde erişilmiştir).

2. Saylan, “Life story of Dr. Hulusi Behçet,” [Dr. Hulusi Behçet’in yaşam öyküsü] Yonsei Med. J., vol. 38, no. 6, s. 327, 1997.

3. Türkderm – Türk Deri Hastalıkları ve Frengi Arşivi, “Dergi Hakkında,” 2020.

http://journal.turkderm.org.tr/tr/dergi-hakkinda (30 Mayıs 2020 tarihinde erişilmiştir).