Okuma süresi: 2 dk

Alzheimer, hafıza kaybı ve beynin bilişsel işlevlerini yitirmesi ile sonuçlanan acımasız bir hastalık olarak bilinir. Ancak, araştırmacılar, geliştirdikleri bazı immünoterapi* yöntemleri sayesinde Alzheimer ile mücadele etmede umut verici adımlar atmaktalar. Son olarak Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) bilim insanları, Cell (Hücre) dergisinde çarpıcı sonuçlar paylaştı: Alzheimer’in etkilerini ışık ve ses dalgaları ile azaltmak ve hafızayı güçlendirmek mümkün!

Alzheimer oluşumundaki en önemli patojenik (hastalık yapıcı) etkenlerden biri “amyloid-β” proteinlerinin bir araya gelip yığılarak beyinde plaklar oluşturmasıdır. Ayrıca “tau” adlı proteinlere olağandışı şekilde fosfor eklenmesi sonucu, bu proteinlerin beyinde lif şeklinde anormal yapılar ortaya çıkarması da Alzheimer’a yol açabilir. Bu plaklar ve protein lifleri beynin işlevselliğini azaltarak hafıza üzerinde olumsuz etkiler yaratır. MIT’li araştırmacılar, beyninde amyloid-β plakları bulunan fareleri bir hafta süre ile 40 hertz frekansta (saniyede 40 kez) ses ve ışığa maruz bırakmışlar. Bunun sonucunda ise beynin çalışmasını engelleyen bu zararlı plaklarda ciddi bir azalma gözlemlemişler. Ayrıca, halihazırda beyinlerinde aşırı fosforlu tau proteinleri bulunan bulunan farelere bu yöntem uygulandığında, tau liflerinde de anlamlı bir düşüş gözlenmiş.  Araştırmacılar bu yöntemle sinir hücrelerindeki atık maddeleri temizleyen glia hücrelerinin** daha etkin hale geldiğini ve hatta farelerin hafızalarında ilerleme kaydedildiğini de ortaya koymuşlar. Bu tekniği sağlıklı insanlar üzerinde denediklerinde ise herhangi bir olumsuz yan etki ile karşılaşmamışlar. Sonuçlar henüz çok taze olsa da gelecek için oldukça umut verici. Araştırmacılar, ses ve ışık dalgalarının Alzheimer’lı insanlar üzerinde nasıl kullanılabileceğini araştırmaya devam ediyorlar.

Yazar: Uğur Dağ

Editörler: Güney Akbalık, Bilge San

Özgün çalışma: Martorell, A. J., Paulson, A. L., Suk, H. J., Abdurrob, F., Drummond, G. T., Guan, W., . . . Tsai, L. H. (2019). Multi-sensory Gamma Stimulation Ameliorates Alzheimer’s-Associated Pathology and Improves Cognition. Cell, 177(2), 256-271 e222. doi:10.1016/j.cell.2019.02.014

*İmmünoterapi ile ilgili epiSTEM Turkiye yazısı: https://epistemturkiye.org/immunoterapi-nedir/

** Glia ile ilgili ileri okumalar:

  1. http://noroblog.net/…/glia-hucreleri-beyni-daha-iyi-anlama…/
  2. http://noroblog.net/…/beynimizideki-muhafizlar-glia-hucrel…/

Görsel: https://pixabay.com/illustrations/mental-health-mental-health-head-3337026/