İnsanlar yaşlandıkça yeni bağırsak hücrelerinin kaynağı olan bağırsak kök hücreleri yavaş yavaş işlevselliğini kaybetmekte ve bu da kişilerin bağırsak problemleri ile mücadelesini negatif yönde etkilemektedir. Normalde bağırsak kök hücreleri beş günde bir yenilenerek bağırsak iç zarının düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Herhangi bir hastalık durumunda da kök hücrelerin yenilenme kapasitesi sayesinde bağırsaklar kendi düzenine geri dönebilmektedir. Yaşlanma ile beraber kök hücrelerin yenilenme özelliğini kaybetmesi, bağırsakları saldırılara açık hale getirerek mücadelenin daha zorlu geçmesine neden olmaktadır.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü’nden (MIT) Yardımcı Doçent Ömer Yılmaz´ın ekibinde çalışan bilim insanlarının yaptığı çalışmaya göre yaşa bağlı olarak kaybedilen bağırsak kök hücre işlevselliği 24 saatlik açlık süreci ile geri kazanılabiliyor. 24 saat aç bırakılan farelerin bağırsak kök hücrelerinin uygun laboratuvar ortamında iki kat daha fazla sayıda mini-bağırsak organoidleri oluşturduğunun gözlenmesi, kök hücrelerin yenilenme kapasitesindeki artışın bir göstergesidir.

Bunun moleküler düzeyde nasıl gerçekleştiğini anlamak için 24 saat aç bırakılan farelerden alınan mesajci RNAların dizilimi yapılmış. Sonuç olarak lipit mekanizmasında önemli rolü olan transkripsiyon faktörü PPAR’ın aktive olması ile peroksizomun metabolik geçişini tetikleyerek glikoz yerine yağ asitlerini yakmasında etkili olduğu gözlemlenmiş. Bilim adamları glikoz yerine yağ asit parçalanması sırasında hücrelerdeki metabolik geçişte önemli rol oynayan PPAR’ın yarattığı etkiyi yaratan başka bir molekülü fareye verdiklerinde ise hem bağırsak kök hücrelerinin yenilendiğini hem de bu molekülü engellediklerinde yenilenme kapasitesinde azalma olduğunu görmüşlerdir.

Bu buluşun yaşlı insanların bağırsak hastalıkları ile mücadelesinin yanı sıra kanser hastalarının kemoterapi sırasında kaybettikleri hücrelerin yenilenmesinde de yardımcı olacağı düşünülmektedir. Eğer PPAR´ın etkisini yaratan bir ilaç geliştirilebilirse belki de insanların 24 saat aç kalması gerekmeksizin bağırsak kök hücreleri yenilenebilecek.

24 saat aç kalmanın olumlu etkisi insan bağırsaklarında da gözlemlenirse; oruç tutmanın ve kalori sınırlandırmanın insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerine bir tanesi daha eklenecek. Oruç tutmanın sağlığa yan etkileri de yok diyemeyiz ! En iyisi bilimsel araştırmaları takip ederek güncel kalmak. İlgilenenler aşağıda paylaştığım ek kaynaklara göz atmalılar.

 

Yazıyı hazırlayan: Gizem Inak

Yazıyı düzenleyen: Ece Acuner Ozbabacan

Görsel kaynağı:  https://cleancuisine.com/12-hour-intermittent-fasting/

Web Kaynağı: https://www.sciencedaily.com/releases/2018/05/180503142852.htm

Ek Web Kaynaklar: https://evrimagaci.org/article/tr/oruc-ve-kalori-sinirlandirma-diyeti-biyolojik-ve-evrimsel-bir-analiz-ve-kiyaslama

İlgili Makale:

Mihaylova MM,  Chia-Wei Cheng, et al. Fasting Activates Fatty Acid Oxidation to Enhance Intestinal Stem Cell Function during Homeostasis and Aging. Cell Stem Cell. 2018 May 3;22(5):769-778.e4. doi: 10.1016/j.stem.2018.04.001.

 

“I fast for greater physical and mental efficiency.” Plato